$DNA$ અથવા $RNA$ ની પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાની રચનાનું વર્ણન કરો.

(N/A) ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
પેન્ટોઝ શર્કરા: નીચે મુજબ બે પ્રકારની શર્કરા હાજર હોય છે: $(a)$ રાઇબોઝ ($RNA$ ના કિસ્સામાં) $(b)$ ડીઓક્સિરાઇબોઝ ($DNA$ ના કિસ્સામાં).
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ: તે નાઇટ્રોજન ધરાવતો કાર્બનિક અણુ છે જે બેઇઝ જેવા ભૌતિક ગુણધર્મો ધરાવે છે.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ બે પ્રકારના હોય છે: $(a)$ પ્યુરીન્સ (એડેનાઇન અને ગ્વાનીન). $(b)$ પિરિમિડિન્સ (સાયટોસિન,યુરેસિલ અને થાઇમિન). પિરિમિડિન્સમાંથી,સાયટોસિન $DNA$ અને $RNA$ બંને માટે સામાન્ય છે,જ્યારે થાઇમિન $DNA$ માં અને યુરેસિલ $RNA$ માં હાજર હોય છે.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ $N$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા પેન્ટોઝ શર્કરા સાથે જોડાઈને ન્યુક્લિઓસાઇડ બનાવે છે,જેમ કે એડેનોસિન અથવા ડીઓક્સિએડેનોસિન,ગ્વાનોસિન અથવા ડીઓક્સિગ્વાનોસિન,સાયટિડિન અથવા ડીઓક્સિસાયટિડિન અને યુરિડિન અથવા ડીઓક્સિથાઇમિડિન.
જ્યારે ફોસ્ફેટ સમૂહ ફોસ્ફોએસ્ટર બંધ દ્વારા ન્યુક્લિઓસાઇડના $5^{\prime}-OH$ સાથે જોડાય છે,ત્યારે અનુરૂપ ન્યુક્લિઓટાઇડ (અથવા હાજર શર્કરાના પ્રકારને આધારે ડીઓક્સિન્યુક્લિઓટાઇડ) બને છે.
બે ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ $3^{\prime}-5^{\prime}$ ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાઈને ડાયન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
આ રીતે વધુ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ જોડાઈને પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલા બનાવે છે.
આમ બનેલા પોલિમરના એક છેડે રાઇબોઝ શર્કરાના $5^{\prime}$-છેડે મુક્ત ફોસ્ફેટ સમૂહ હોય છે,જેને પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાનો $5^{\prime}$-છેડો કહેવામાં આવે છે.
તે જ રીતે,પોલિમરના બીજા છેડે રાઇબોઝ પાસે મુક્ત $3^{\prime}-OH$ સમૂહ હોય છે,જેને પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાનો $3^{\prime}$-છેડો કહેવામાં આવે છે.
પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલામાં આધારસ્તંભ (backbone) શર્કરા અને ફોસ્ફેટને કારણે બને છે.
શર્કરા સાથે જોડાયેલા નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ આધારસ્તંભમાંથી બહારની તરફ નીકળેલા હોય છે.
$RNA$ માં,દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ અવશેષમાં રાઇબોઝના $2^{\prime}$-સ્થાન પર વધારાનો $-OH$ સમૂહ હાજર હોય છે.
ઉપરાંત,$RNA$ માં થાઇમિનના સ્થાને યુરેસિલ જોવા મળે છે ($5$-મિથાઇલ યુરેસિલ,જે થાઇમિનનું બીજું રાસાયણિક નામ છે).